? G-Code คืออะไร? ทำความรู้จักภาษาควบคุมเครื่อง CNC สำหรับ GRBL
สวัสดีเพื่อนๆ ชาว CNC ทุกคนครับ! ?
วันนี้ผมจะมาแชร์ความรู้เกี่ยวกับ
G-Code ซึ่งเป็นภาษาหลักที่ใช้ควบคุมเครื่อง CNC กัน โดยเฉพาะสำหรับคนที่ใช้
GRBL บน Arduino เนื้อหานี้เหมาะสำหรับมือใหม่ที่กำลังเริ่มต้นเดินสาย CNC หรืออยากเข้าใจว่าเวลากดปุ่ม Generate แล้วมันสร้างอะไรออกมาบ้าง
1️⃣ G-Code คืออะไร?
G-Code (จี-โค้ด) หรือชื่อเต็มว่า
RS-274 เป็นภาษาที่ใช้ในการควบคุมเครื่อง CNC (Computer Numerical Control) ครับ
พูดง่ายๆ คือ
G-Code คือภาษาที่ใช้บอกเครื่อง CNC ว่าต้องการให้ทำอะไรบ้าง เช่น:
- เคลื่อนที่ไปตำแหน่งไหน
- หมุนสปินเดิลเร็วเท่าไหร่
- เปิดหรือปิดน้ำหล่อเย็น
- เจาะลึกเท่าไหร่
- เปลี่ยนเครื่องมือ
ตัวอย่าง G-Code:
G21 G90 G17
G0 X0 Y0 Z5
G1 Z-2 F100
G1 X100 Y100 F200
G0 Z5
M30
2️⃣ ทำไม G-Code ถึงสำคัญ?
2.1 มันคือภาษาที่เครื่อง CNC เข้าใจ
เครื่อง CNC ไม่เข้าใจไฟล์ CAD หรือ 3D โดยตรง ต้องแปลงเป็น G-Code ก่อน
2.2 ความแม่นยำสูง
บอกตำแหน่งเป็นทศนิยมได้ละเอียดถึง 0.001 มม.
2.3 ทำซ้ำได้
ไฟล์เดียวใช้กี่ครั้งก็ได้ ชิ้นงานเหมือนเดิมทุกครั้ง
2.4 ควบคุมทุกรายละเอียด
ปรับแต่ง G-Code ด้วยมือได้โดยไม่ต้องกลับไปแก้ CAM
2.5 ใช้ได้ทุกเครื่อง
ตั้งแต่เครื่องกัดเล็กในบ้านถึงเครื่องอุตสาหกรรม
3️⃣ คำสั่งพื้นฐานที่ควรรู้
? หมวด G:
- G0 — เคลื่อนที่เร็ว
- G1 — เคลื่อนที่แบบเส้นตรง (ใช้ F)
- G2 — วงกลมตามเข็ม
- G3 — วงกลมทวนเข็ม
- G17/G18/G19 — เลือกระนาบ XY/XZ/YZ
- G20/G21 — หน่วยนิ้ว/มิลลิเมตร
- G90/G91 — พิกัดสัมบูรณ์/เพิ่มเติม
? หมวด M:
- M3 — เปิดสปินเดิลตามเข็ม
- M5 — หยุดสปินเดิล
- M30 — จบโปรแกรม
4️⃣ GRBL ตีความ G-Code อย่างไร?
- รับ G-Code ผ่าน Serial Port (USB)
- แยกวิเคราะห์ทีละบรรทัด
- วางแผนเส้นทางล่วงหน้า (Look-ahead)
- สร้าง Pulse ไปยังสเต็ปเปอร์มอเตอร์
- ตรวจสอบข้อผิดพลาด
GRBL รองรับ: G0-G4, G17-G19, G20-G21, G28, G30, G90-G92, M0-M5, M30
ไม่รองรับ: IF/WHILE, ตัวแปร, G41/G42
5️⃣ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
❌ ลืมตั้งหน่วย — G20 (นิ้ว) ทำให้ 100 มม. กลายเป็น 2,540 มม.!
❌ Z- ลึกเกิน — ใช้ Simulator ดูก่อนทุกครั้ง
❌ F ไม่เหมาะสม — สูงไปดอกแตก ต่ำไปชิ้นงานไหม้
❌ สับสน G90/G91 — G91 G1 X10 = ขยับ 10 มม. ไม่ใช่ไปที่ X=10
❌ Arc Radius ผิด — ใช้ I,J,K แทน R
❌ ไม่ตั้ง Soft Limits — $20=1 ป้องกันเครื่องพัง
❌ ลืม M3 — ดอกไม่หมุนแต่เจาะลงไป ชิ้นงานพัง!
6️⃣ เครื่องมือสร้าง G-Code
CAD/CAM:
- Fusion 360 — ฟรีสำหรับ hobbyist
- VCarve/Aspire — งานไม้ ป้าย V-Carving
- Estlcam — ฟรี 500 บรรทัด ใช้ง่าย
- Inkscape — ฟรี งาน 2D จาก SVG
- FreeCAD — โอเพนซอร์สครบวงจร
Sender:
- Candle — ยอดนิยม
- UGS — ข้ามแพลตฟอร์ม
- bCNC — สาย Terminal
7️⃣ เทคนิคการอ่าน G-Code
- อ่านทีละบรรทัด — Sequential
- Modal Commands — ตั้งครั้งเดียวคงอยู่
- ใช้
NCViewer.com
Visualize ก่อน
- รู้จัก Machine (G53) vs Work (G54)
- ดู Comments — หลัง ; ไม่มีผลกับเครื่อง
- เช็คค่า F — 50=ช้า, 1000=เร็ว
? สรุป
- แก้ไข G-Code ได้เอง
- ปรับ Post-Processor
- แก้ปัญหาฉุกเฉินได้
- Optimize เส้นทาง
- สื่อสารกับช่าง CNC เข้าใจตรงกัน
ข้อควรจำ 3 ข้อ:
- ✅ Visualize ทุกครั้ง
- ✅ Dry Run ก่อน
- ✅ ตั้ง Soft Limits
มีคำถามถามได้เลยครับ! ?
บทความโดย: learn.panmaneecnc.com | GRBL Discussion | 26 มิถุนายน 2569
